Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси
Размер шрифта 15 px
A - A +
Цвета сайта
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Дополнительно
Настройки
Междустрочный интервал
Стандартный Средний Большой
Межбуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Встроенные элементы (Видео, карты и тд.)
Включить Выключить
71 202-32-82
/ 1198
Call-марказ
Ҳудудий органлар

Солиқ саводхонлиги ва қонунчилиги бўйича фуқароларда ёшликдан кўникма ҳосил қилиб бориш солиқ тарғиботидаги энг мақбул усулдир.

Шуни инобатга олган ҳолда Республика Давлат солиқ қўмитаси Олий ва ўрта махсус касб-ҳунар таълими вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги билан ҳамкорликда мактабларда, касб-ҳунар таълими коллежлари ҳамда олий таълим муассасаларининг ноиқтисодий йўналишларида солиқ саводхонлиги бўйича махсус ўқув режалари ишлаб чиқилди.

Ушбу режага мувофиқ 1-синфдан 9-синфгача бўлган мактаб ўқувчилар учун лотин алифбосида ўқув дарсликлари яратилди ва 2008-2009 ўқув йили режасига киритилди.

Мазкур китоблар 1-4 синф ўқувчилари учун «Иқтисод ва солиқ алифбоси», 5-7-синфларга «Иқтисод ва солиқ сабоқлари», 8-9синф ўқувчилари учун эса «Солиққа тортиш асослари» номлари остида чиқарилган. Ноиқтисодий йўналишдаги олий таълим муассасалари учун эса  ўқув қўлланмаси «Солиқ ва солиққа тортиш» дарслиги сифатида ўз ифодасини топади. Мазкур қўлланмалар умумий ўрта таълим муассасалари фанлар таркибида 38 соат, олий таълим муассасаларининг таълим йўналишларида 36 соат, ўрта махсус касб-ҳунар муассасаларининг ноиқтисодий йўналишларида эса 20 соатга мўлжалланган.


Мазкур қўлланмалар умумий ўрта таълим муассасалари фанлар таркибида 38 соат, олий таълим муассасаларининг таълим йўналишларида 36 соат, ўрта махсус касб-ҳунар муассасаларининг ноиқтисодий йўналишларида эса 20 соатга мўлжалланган.

Бундан ташқари касб-ҳунар коллежлари профессор – ўқитувчилари ва талабаларига, шунингдек, бизнес мактаблари ўқитувчилари ва тингловчилари, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи кичик бизнес ходимлари ҳамда тадбиркорлик ва бизнес билан қизиқувчи кенг жамоатчиликка мўлжалланган.
Солиқ нима?

Солиқ саводхонлиги ва қонунчилиги бўйича фуқароларда ёшликдан кўникма ҳосил қилиб бориш солиқ тарғиботидаги энг мақбул усулдир. Шуни инобатга олган ҳолда Давлат солиқ қўмитаси томонидан кичик ёшдаги мактаб ўқувчилари учун ранг-баранг суратлардан иборат «Солиқ нима?» номли ҳуқуқий-иқтисодий сабоқ яратилди. Мазкур китоб мамлакатимиз мустақиллигининг 17 йиллиги арафасида кичкинтойларга тақдим этилди.

“Солиқ нима?” китоби ўз ичига ажойиб мисоллар орқали ифода этилган мавзуларни қамраб олган. Болажонлар ҳуқуқий иқтисодий сабоқда китоб қаҳрамони билан боғлиқ бўлган саргузаштларга дуч келадилар. Унда шеърлар, қизиқарли ҳикоялар, эртаклар ёрдамида солиқлар ҳақидаги дастлабки тасаввурлар шакллантирилишига алоҳида аҳамият берилган. Мазкур китобча нафақат кичкинтойлар балки катталар учун ҳам бирдек қизиқарли маълумотларга бой.

Иқтисод ва солиқ алифбоси

Умумтаълим мактабларининг 1-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ алифбоси” дарслигида – инсон эҳтиёжлари, имкониятлари, меҳнати ҳақида маълумотлар бериш билан дастлабки кўникмалар ҳосил қилинади. Унда маънавий эҳтиёжлар, одамлар нима учун меҳнат қилишлари, унинг турлари тўғрисидаги мавзулар ранг баранг тасвирлар орқали ўрганилади. Нима қаерда ишлаб чиқарилиши тўғрисидаги маълумотлар эса кичик ёшдаги ўқувчилар учун қизиқарли бўлиши билан маърифий аҳамият касб этади

Умумтаълим мактабларининг 2-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ алифбоси” дарслигида товарлар, хизматлар, харид қилиш, бозор турлари ҳақидаги маълумотлар билан бирга пул ниманинг эвазига топилиши, кимлар солиқ тўлаши ҳақидаги мавзуларга тўхталиб ўтилган. Ҳар бир мавзу қизиқарли ҳикоялар ва математик масалалар ёрдамида ўрганилади. Шунингдек, дарслик солиқ соҳасига оид бошқотирмалар, кроссвордлар, сўз ўйинларидан иборат бўлиб, болалар учун ёдда қоларли тарзда ифода этилган.

Умумтаълим мактабларининг 3-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ алифбоси” дарслигида мавзулар аввалги синфлардагига қараганда анча жиддийлашиб, унда ўқувчилар оиланинг даромадлари ва харажатлари, мулк турлари ва улардан тўланадиган солиқлар хусусида сўз боради. Бундан ташқари, тадбиркорлик фаолияти хусусида содда, болалар тилида маълумот берилади.

Умумтаълим мактабларининг 4-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ алифбоси” дарслигида ўқувчилар тадбиркорлик, мулк, корхона фаолияти хусусида мустақил фикрлашга ундовчи мавзулар билан танишадилар. Ўрганиладиган мавзулар аввлги синфдагиларга қараганда анча бойитилиб, иқтисодиётнинг мактаб фаолиятига таъсири, мактаб иқтисодиётида ўқувчининг ўрни, коммунал хизматлар учун тўловлар ҳақидаги маълумотлар мужассамлашган.

Иқтисод ва солиқ сабоқлари

Умумтаълим мактабларининг 5-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ сабоқлари” дарслигида ўқувчилар эҳтиёжлар ва ресурслар, айрибошлаш ва пул, иш ҳақи каби мавзулар билан танишиб, даромад, нарх, жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи каби мавзуларни ўрганадилар.

 Умумтаълим мактабларининг 6-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ сабоқлари” дарслигида солиқ соҳаслари, мулк, банклар, ишлаб чиқариш каби мавзуларни экология мавзулари билан боғланган ҳолда ўрганилади. Шунингдек, сув манбаларидан фойдаланишда тўланадиган солиқ каби мавзулар акс этган. Ўтилган ҳар бир мавзу сўнгида назорат саволлари тузилган бўлиб, ўқувчилар ўзлаштирган билимларини синовлар ёрдамида мустахкамлайдилар.

Умумтаълим мактабларининг 7-синф ўқувчилари учун “Иқтисод ва солиқ сабоқлари” дарслигида ўқувчилар бирмунча кенг миқёсдаги давлат ва иқтисодиёт, ташқи иқтисодий алоқалар каби мавзулар билан танишади. Шунингдек, ялпи даромад ва ягона ер солиғи, акциз ва қўшимча қиймат солиғи каби солиқ турлари, тадбиркорлик фаолиятини ташкил этишнинг назарий жиҳатларини ўрганадилар.

Солиққа тортиш асослари

Умумтаълим мактабларининг 8-синф ўқувчилари учун “Солиққа тортиш асослари” дарслигидан Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодекси моддалари ҳамда солиқ ва солиқ тўловларига оид материаллар жой олган. Унда солиқ тўловининг ўзига хос хусусияти, солиқ тўловчининг ҳуқуқлари ўрганилиши билан бирга умумдавлат ва маҳаллий солиқлар, мажбурий тўловлар мавзуларига ҳам алоҳида эътибор қаратилган.

Умумтаълим мактабларининг 9-синф ўқувчилари учун “Солиққа тортиш асослари” дарслигида мавзулар ўқувчининг ёшига мос тарзда, жисмоний ва юридик шахслар томонидан тўланадиган даромад солиғи, мол-мулк солиғи, ер солиғи, ягона солиқ тўлови каби масалалар кенг ёритилган. Шунингдек, ер қаъридан фойдаланганлик учун солиқ, ижтимоий жамғармаларга мажбурий тўловлар каби мавзулар тўлиқ ўрганилади.



Солиқ билимлари-болаларга
Солиқ саводхонлиги ва қонунчилигини ўқувчи ёшлар ўртасида кенг тарғиб қилишда турли семинар ҳамда кўрик-танловлар ўтказишнинг аҳамияти каттадир. Ана шу мақсадда Давлат солиқ қўмитаси томонидан Олий ва ўрта махсус касб-ҳунар таълими вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги билан ҳамкорликда умумтаълим мактаблари, академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ўртасида «Солиқ билимлари-болаларга» номли ижодий кўрик-танлови, ёзги болалар оромгоҳларида хордиқ чиқараётган ўқувчи ёшлар  ўртасида «Солиқ ҳақида Сиз нимани биласиз»,  Олий таълим муассасалари талабалари ўртасида «Солиқ билимдонлари» кўрик такловлари ўтказиб келинмоқда..